Het rustige wintersportdorp Praz-sur-Arly in skigebied Espace Diamant verandert één keer per jaar in de ballonvaarhoofdstad van Frankrijk. Wie hier één keer in de winter tijdens de Montgolfiade Internationales in een heteluchtballon tussen de Alpentoppen heeft gevlogen, weet het: deze ervaring is ronduit magisch.
Praz-sur-Arly, op 10 minuten rijden van de enigszins chique wintersportplaats Megève, in de Val d’ Arly, is normaal gesproken een rustig wintersportdorp in de regio Haute Savoie Mont Blanc. Het dorp maakt samen met Flumet en Notre Dame de Bellecombe deel uit van het 90 kilometer tellende skigebied Domaine de Val d’Arly. Samen met de landelijke dorpen Crest-Voland / Cohennoz en het bekendere Les Saisies / Hauteluce vormen ze het skigebied Espace Diamant dat opgeteld 192 kilometer aan gevarieerde skipistes heeft. Op de interactieve pistenkaart hieronder zie je precies hoe de pistes en skiliften in Espace Diamant met elkaar verbonden zijn.
Ballonvaren in de Franse Alpen
Maar vandaag zijn we hier niet gekomen om te skiën of te snowboarden, maar om te vliegen met een heteluchtballon. In Praz-sur-Arly wordt al 34 jaar tijdens een weekend in januari een ballonfestival gehouden. Maar de 35e editie van het ‘Montgolfiades Internationales’ in 2026 is een bijzondere. Het is namelijk voor het eerst dat het festival 5 dagen duurt. Ongeveer twintig teams, voornamelijk uit Frankrijk, zijn hier om te laten zien wat ballonvaren in de winter betekent.
“Ballonvaren in de winter is heel anders dan vliegen in de zomer”, vertelt co-piloot Alain Jobez van Montgolfières Gascogne bij wie ik tijdens de dagelijkse ochtendbriefing in het gemeentehuis ben ingedeeld. Daarom zijn er in Frankrijk maar twee of drie winterfestivals voor heteluchtballonnen. ‘Mijn’ team bestaat verder uit piloot Guy Mongé. Thomas, de zoon van Guy, zal met een auto met aanhanger rondrijden om ons na de landing weer op te pikken. Waar we landen weet uiteraard nog niemand.
Ballon uitrollen
Voordat we überhaupt kunnen vertrekken, moet er eerst gewerkt worden. Op de ballonweide – een groot, besneeuwd parkeerterrein naast het gemeentehuis – rollen we de enorme blauwwit geblokte nylon ballon uit. Maar liefst 3.400 kubieke meter lucht kan er in. We zijn niet de enige. Vanaf de grote ballonweide willen de ongeveer 20 ballonvaarders vertrekken.
Ventilatoren loeien hard, zo hard dat praten onmogelijk wordt. Samen met het ballonteam houden we de ballon open als een reusachtige mond die lucht naar binnen zuigt. Mijn vingers zijn gevoelloos van de kou, maar om ons heen zie ik de eerste ballonnen zich traag losmaken van de aarde.
De mand van onze ballon is voor de zekerheid met een dikke kabel aan een auto gekoppeld, zodat de ballon er niet plotseling vandoor kan gaan. Rondom ons stijgen de eerste ballonnen langzaam op. De sfeer is gemoedelijk en de ballonteams, die elkaar allemaal lijken te kennen, helpen elkaar bij het klaarmaken van de heteluchtballonnen.
Rustig opstijgen en zweven
Pas als de ballon voor een flink deel gevuld is met koude lucht, gaan de branders in de mand met geraas aan om de lucht te verwarmen. Langzaam komen de ballon en de mand overeind en worden we gemaand in te stappen. We krijgen een korte uitleg waar we ons wel, en vooral niet, aan vast mogen houden en dan wordt de kabel die ons verbindt met de auto losgegooid. Geen countdown, geen spektakel. Gewoon langzaam omhoog zweven. De huizen krimpen, de chalets worden speelgoedversies als in een decor van een speelgoedlandschap.
We komen ogen tekort om alles in ons op te nemen. Onder ons op het startterrein liggen verschillende ballonnen nog uitgevouwen of half opgeblazen op de grond. Schuin boven ons zien we een aantal ballonnen die al eerder zijn opgestegen.
Guy en Alain staan voortdurend via de radio in contact met de luchtverkeersleiding op de grond. Die geeft het door of een ballon veilig kan opstijgen naar grotere hoogte. Vanwege de omvang van de ballon kun je immers niet zien of er nog een andere ballon recht boven je hangt.
Praz-sur-Arly paradijs voor ballonvaarders
Terwijl we in alle rust genieten van het uitzicht op de bergen, legt Alain uit waarom het dal bij Praz-sur-Arly uitermate geschikt is voor ballonvaarten. Richting Notre Dame de Bellecombe wordt het dal weliswaar smaller, maar de andere kant op, voorbij Megève richting Sallanches, loopt het dal breed uit en zijn er genoeg goede landingsplaatsen. Pluspunt voor de ballonvaarders is bovendien dat Praz-sur-Arly de thuishaven is van Alpes-Montgolfiere. Dit lokale ballonvaartbedrijf heeft in het dorp een eigen vulstation om de gasflessen van alle ballonnen te vullen.
Helaas blaast de grondwind ons in eerste instantie de verkeerde kant op. Maar als Guy de branders laat brullen, stijgen we langzaam op en op grotere hoogte is de windrichting precies andersom.
Uitzicht op het Mont Blanc-massief
Met een grondsnelheid van 13 kilometer per uur, een stevig wandeltempo, vliegen we nu weer terug over Praz-sur-Arly, de goede kant op richting Megève waar het dal breder wordt. We hebben alle tijd om te genieten van het uitzicht op het Mont-Blanc-massief en de bergtoppen van de Aravis. Een ballon gaat zo hoog dat onze piloten grappen dat hun collega kennelijk de stratosfeer gaat opzoeken.
De serene rust wordt slechts af en toe onderbroken door het gebrul van een van de branders – een hete stoot lucht die ons met een vertraging van telkens zo’n 30 seconden nog hoger tilt. Koud is het niet. Doordat we met de wind mee vliegen, voel je niets van de koude lucht.
Beide piloten hebben veel ervaring met het vliegen in de bergen. Guy heeft meer dan 2.000 vlieguren in zijn logboek staan. Alan heeft als co-piloot 400 vlieguren op de teller. We vliegen op ongeveer 2.000 meter en hoger boven zeeniveau, maar die hoogte is relatief als je bedenkt dat Praz-sur-Arly zelf op 1.035 meter hoogte ligt.
Ondanks dat de top van de Mont Blanc op 3.842 meter hoogte ligt, hebben we toch het gevoel dat we op gelijke hoogte met de hoogste berg van West-Europa vliegen. In het Andes-gebergte in Zuid-Amerika wordt zelfs op 7.000 meter hoogte ballongevaren, vertelt Alain. Alleen gaat op die hoogte door zuurstofgebrek af en toe de waakvlam van de branders uit.
Overal skigebieden in de buurt
Zo hoog komen wij vandaag niet. Kort na Megève vliegen we over de kleine skigebieden van Combloux en Cordon, waar beneden skiërs als mieren over de pistes glijden. De skipistes van Saint-Gervais-les Bains liggen letterlijk om de hoek van het dal. Aan de overkant ligt skigebied Grand Massif met Flaine, Les Carroz, Morillon en Samoëns. Hoog in de lucht realiseer je je pas goed hoeveel mooie skigebieden in de Haute Savoie Mont Blanc hier relatief dicht bij elkaar liggen.
Bestuurbare heteluchtballon
Eén van de ballonnen voor ons is geland in het dal in de buurt van Passy en Saint-Gervais-les Bains. Ook Guy en Alain speuren naar een goede landingsplaats. Die vinden ze net buiten Cordon in een weiland zonder elektriciteitspalen, met bomen en huizen op voldoende afstand en dicht bij een weggetje waar zoon Thomas ons met de auto kan ophalen. De ballon blijkt toch niet zo onbestuurbaar als gedacht, want via een kabel wordt een flap in de zijkant van de ballon geopend. Daardoor ontsnapt er aan die kant warme lucht, waardoor de ballon langzaam van koers verandert richting het beoogde landingsterrein.
Langzaam naderen we de grond en krijgen de twee passagiers te horen dat we ons vast moeten houden. “Drie, twee, één”, telt Alain rustig af en met een zachte plof landt de ballon keurig rechtop op de besneeuwde weide. De ballon maakt nog een klein hupje en komt een halve meter verderop weer zachtjes neer, deze keer definitief. Een groepje winterwandelaars dat over het pad komt gekuierd, kijkt amper verbaasd. Kennelijk zijn ze door het ballonfestival wel aan gewend geraakt aan her en der landende ballonnen.
Guy belt de grondploeg om de locatie door te geven en binnen de kortste keren komt Thomas aangereden. We moeten opnieuw helpen, deze keer om de ballon leeg te laten lopen en te voorkomen dat het circa 80.000 euro kostende gevaarte bomen of andere obstakels raakt. En dat valt niet mee: de wind blaast recht in de ballon, die als een reusachtig zeil alle kanten op wil. We duwen, trekken en wurmen met z’n vijven de 3.400 kubieke meter warme lucht eruit. Als ballon en mand uiteindelijk zijn ingepakt, vormen de XXL-pain-au-chocolats die Thomas heeft meegebracht, een welverdiende beloning.
Wintersport op het hoogste niveau
Later die dag, tijdens een sushi-lunch in het gemeentehuis van Praz-sur-Arly, kijk ik vanaf het balkon over het nu lege parkeerterrein naar de skiliften van Praz-sur-Arly. Leuk hoor, dat skiën.
Maar ik heb de Mont Blanc gezien zoals maar weinig mensen hem zien. Niet vanuit een skilift. Niet vanaf een bergtop. Maar zwevend, in stilte, op ooghoogte met de hoogste berg van West-Europa. Een winterse ballonvaart is misschien wel de mooiste aanvulling op een wintersportvakantie die je kunt bedenken.
Praktische informatie Montgolfiades Internationales
Het ballonfestival in Praz-sur-Arly vindt elk jaar in januari plaats. Lees meer over het internationale ballon festival in Praz-sur-Arly op de Nederlandstalige website.
Is het koud tijdens ballonvaren in de winter?
Dat valt best mee. Op de grond is het zeker koud, maar tijdens het ballonvaren voel je de kou totaal niet. Dat komt doordat je geen wind voelt. Gewone winterkleding volstaat. Doe wel kleding aan die eventueel vies mag worden, want bij het inpakken van de ballon op een modderig pad is er geen garantie dat je skikleding schoon blijft.
Wat kost een ballonvaart?
De prijzen van een ballonvaart verschillen en hangen onder meer af van de grootte van de mand en ballon. Reken op 250 tot 300 euro per persoon.
Bereikbaarheid Praz-sur-Arly
Praz-sur-Arly ligt op 10 minuten rijden van Megève en ongeveer een uur van Genève. De dichtstbijzijnde luchthaven is Genève (70 km). Boek wintersportaanbiedingen in Praz-sur-Arly bij Snowtrex. Kijk hieronder voor hotels en appartementen in Praz-sur-Arly.